कार्याचा आढावा
“औषधं शरीर बरी करतात, पण "न्याय, संधी आणि आधार" संपूर्ण समाज बरा करतात.”
डॉक्टर म्हणून रुग्णांची सेवा करताना मला जाणवलं की फक्त औषधांनी शरीर बरे होतं, पण समाजाचा आजार बरा करण्यासाठी त्याला न्याय, संधी आणि आधाराची गरज असते. हाच विचार मनाशी बाळगून मी सामाजिक आणि राजकीय प्रवासाला सुरुवात केली.
गेल्या 2 दशकांपासून वैद्यकीय क्षेत्रातून आणि १५ वर्षांहून अधिक काळ राजकीय क्षेत्रातून मी समाजसेवा करण्याचा प्रामाणिक प्रयत्न करत आलो आहे. ही सेवा पुढेही अखंडपणे सुरू राहणार आहे. मात्र त्यासाठी मला आपल्या सर्वांचा आशीर्वाद, विश्वास आणि साथ आवश्यक आहे.
झोपडपट्टी सुधारणा आणि आधुनिकीकरण
· नागपूरचाळ, पंचशील नगर, चंद्रमा नगर आणि श्रमिक वसाहत या भागातील झोपडपट्टीवासीयांच्या समस्या ओळखून अनेक घरे विस्थापित होण्यापासून वाचवण्यात आली.
· BSUP (In-Situ) घरबांधणी योजनेअंतर्गत स्थानिक नागरिकांचा सहभाग घेऊन प्रकल्प यशस्वीरित्या पूर्ण करण्यात आला.
· या उपक्रमामुळे शेकडो विस्थापित कुटुंबांना हक्काचा निवारा मिळवून देण्यात यश आले.
· झोपडपट्ट्यांमधील नागरिकांच्या दैनंदिन अडचणी सोडवण्यासाठी सतत काम केले.
· सामाजिक व गृहनिर्माण कामांपुरते मर्यादित न राहता, गल्ल्यांमधील काँक्रीटीकरण करून पावसाळ्यात उद्भवणाऱ्या आरोग्यविषयक समस्यांपासून नागरिकांची सुरक्षा सुनिश्चित केली.
भविष्यातील योजना
· महाराष्ट्र राज्य सरकारमार्फत झोपडपट्ट्यांमधील नागरिकांना त्यांच्या नावावर घरे देऊन पूर्ण मालकीहक्क प्रदान करणे ही आगामी महत्त्वाकांक्षी योजना आहे.
· प्रत्येक
नागरिकाला सन्मानाने,
सुरक्षिततेने आणि स्थैर्याने राहण्याचा अधिकार देण्याचा प्रयत्न
केला जाणार आहे.
आरोग्य क्षेत्रातील कामगिरी
गेल्या २० वर्षांहून अधिक काळ आरोग्य क्षेत्रात काम करताना, नागरिकांच्या आरोग्याच्या समस्या जवळून पाहिल्या आणि ठरवले की उत्तम आरोग्य सेवा हा सर्व नागरिकांचा मूलभूत हक्क आहे, आणि त्या दृष्टीने काम करणे आवश्यक आहे. या दृष्टिकोनातून छत्रपती शिवराय पॉलि क्लिनिक व हॉस्पिटल आपल्या प्रभागात पुणे महानगरपालिकेच्या सहकार्याने सुरू केले गेले.
उपलब्ध सुविधा:
· OPD (बाह्य रुग्ण सेवा)
· प्रसूति गृह
· लहान मुलांचे लसकरण
· तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या भेटी सर्व सुविधा मोफत उपलब्ध आहेत.
· प्रभागात वेळोवेळी आरोग्य शिबिरे घेतली गेली, नागरिकांना विविध प्रकारचे मार्गदर्शन तसेच मोफत सेवा उपलब्ध करून देण्यात आल्या.
· यासह शहरी, गरीब योजना आणि इतर प्रकारच्या काही योजनांची माहिती नागरिकांपर्यंत पोहोचवून, त्यांना संबंधित सेवांचा लाभ मिळवून दिला गेला.
कोविड काळातील कार्य
· नागरिकांना जाणजागृती
· औषधे, जीवनावश्यक वस्तू व इतर आवश्यक मदत
· कोरोना संकटातून नागरिकांना सुरक्षित ठेवणे व आधार देणे
या सर्व प्रयत्नांमुळे नागरिकांच्या आरोग्य आणि जीवनमानात सुधारणा साधण्यात यश आले.
भविष्यातील योजना
· सर्व नागरिकांना दर्जेदार आरोग्य सेवा उपलब्ध करून देणे
व नवीन आरोग्य सुविधा विकसित करणे.
· Child Priority Zone (CPZ) व इतर उपक्रमांद्वारे लहान मुलांच्या आरोग्यावर विशेष लक्ष देणे.
शैक्षणिक विकास
शाळा सुधारणा आणि विकास कार्य
· प्रारंभीच्या २१२ विद्यार्थ्यांपासून आजची संख्या १२०० हून अधिक झाली आहे.
· मराठी, इंग्रजी आणि उर्दू भाषेतील वर्ग उपलब्ध आहेत.
सुविधा व सुधारणा
· शाळेच्या पायाभूत सुविधा वाढविल्या
· नवीन इमारत बांधली
· मैदान उपलब्ध करून दिले
· स्वच्छतागृह बांधून त्याची स्वछतेची देखभाल योजना राबविली
· सांस्कृतिक स्टेज, जेवणाची व्यवस्था, दर महिन्याला पालक बैठक
· खासगी संस्था भेटी तसेच खासगी संस्था मार्फत कंप्यूटर लॅब, CCTV कॅमेरे, Wi-Fi सुविधा
शिक्षण प्रणाली सुधारणा
· सर्व सुविधा उपलब्ध करून देऊन आधुनिक आणि अद्यावत शैक्षणिक प्रणाली विकसित केली गेली.
· शाळेला मुख्यमंत्री आदर्श शाळा मध्ये येरवडा झोनमध्ये सलग २ वर्ष प्रथम क्रमांक मिळाला.
· पुणे जिल्ह्यात दुसऱ्या क्रमांकाचा ५ लाख रुपयांचा पुरस्कार मिळवून आपल्या प्रभागाची मान उंचावली गेली.
भविष्यातील योजना
· शाळा सुधारणा व विकासावर लक्ष केंद्रित करून आधुनिक आणि अद्यावत शैक्षणिक प्रणाली राबविणे
· विद्यार्थ्यांसाठी अभियांत्रिकी, संगणक व IT प्रशिक्षण सुविधा वाढवणे.
बेरोजगारी – तरुणांसाठी रोजगार व प्रशिक्षण
· प्रभागात दरवर्षी रोजगार मेळावा आयोजित करून तरुणांना रोजगार उपलब्ध करून दिले
· आतापर्यंत अनेक युवक-युवतींना महानगरपालिका, आरोग्य विभाग, मेट्रो आणि प्रभागाच्या खासगी IT कंपन्यांमध्ये संधी उपलब्ध करून दिल्या गेल्या आहेत.
· यश फाउंडेशन च्या माध्यमातून मोफत कंप्यूटर शिक्षण व IT क्षेत्रातील प्रशिक्षण उपलब्ध करून दिले गेले आहे.
· ब्राईट फ्यूचर इंडिया या संस्थेच्या सहभागातून तरुणांना अध्यावत प्रशिक्षण व रोजगार निर्मितीसाठी सतत प्रयत्न केले जात आहेत.
· प्रभागात दरवर्षी तरुणांना रोजगार मिळवून देणे आणि योग्य नोकरीसाठी मार्गदर्शन करणे हा उद्देश नेहमीच ठेवला आहे.
भविष्यातील योजना
· दरवर्षी रोजगार मेळावे व प्रशिक्षण केंद्रे चालू ठेवणे.
· IT, व्यवसाय व उद्योग क्षेत्रातील संधी वाढवून तरुणांना स्वावलंबी व सक्षम बनवणे.
· स्वरोजगार व लघुउद्योग क्षेत्रातील संधी निर्माण करून स्थानीय रोजगार निर्मिती करणे.
बाल विकास उपक्रम
बालविकास आणि आरोग्य
· छत्रपती शिवराय हॉस्पिटलच्या
माध्यमातून लहान मुलांच्या आरोग्यावर विशेष लक्ष दिले जाते.
· लहान मुलांचे लसीकरण आणि सर्व तपासण्या मोफत
केल्या जातात.
· CPZ (Child Priority Zone)
विकसित करून मुलांच्या सुरक्षितता आणि संपूर्ण विकासासाठी प्रयत्न केले जातात.
· वय वर्ष १ ते १२ पर्यंत मुलांना बौद्धिक वाढीप्रमाणे भौतिक सुविधा
उपलब्ध करून देण्याचा प्रयत्न केला जातो.
पुण्यात पहिल्यांदाच Urban 95 ह्या
संकल्पनेअंतर्गत आपल्या प्रभागाची विकास योजना राबविली गेली. यामध्ये:
· हर्बल उद्यान
· लुंबिनी उद्यान
· गजराज उद्यान
· देशप्रेमी उद्यान
एकूण ४ उद्याने विकसित आणि त्यांची
देखभाल व्यवस्था केली.
भविष्यातील योजना
· Urban 95 बालस्नेही पाळणाघर हि संकल्पना पुणे पी.एम.सी मार्फत सुरू
करण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे.
· या उपक्रमाद्वारे प्रभागातील लहान मुलांच्या सुरक्षा, आरोग्य आणि सर्वांगीण
विकासासाठी सक्षम वातावरण निर्माण केले जाईल.
महिला विकास व सशक्तीकरण
आपल्या प्रभागातील महिलांच्या सामाजिक, शैक्षणिक आणि आर्थिक सशक्तीकरणासाठी विविध कार्यक्रम राबविले.
· महिलांसाठी स्वयंपूर्णता, उद्यमशीलता व कौशल्य विकास कार्यशाळा आयोजित केल्या.
· महिलांना आरोग्य, पोषण आणि कौशल्य प्रशिक्षण याबाबत नियमित मार्गदर्शन दिले.
आर्थिक सशक्तीकरण
· महिलांना लघुउद्योग व व्यवसाय प्रशिक्षण देऊन स्वावलंबी बनविण्यावर भर दिला.
· बचत गटांच्या माध्यमातून महिलांना आर्थिक नियोजन व साक्षरतेसाठी बळ दिले.
· गरजू महिलांसाठी सल्ला, मार्गदर्शन व मानसोपचार सहाय्यता उपलब्ध करून दिले.
भविष्यातील योजना
· प्रभागातील महिलांसाठी सामाजिक, शैक्षणिक आणि आर्थिक सशक्तीकरण वाढवण्यासाठी नवीन उपक्रम राबविण्यात येणार आहेत.
· स्वयंपूर्णता, उद्यमशीलता आणि कौशल्य विकास कार्यशाळा नियमितपणे आयोजित करण्याचे नियोजन.
व्यसनमुक्ती
· गेल्या ४ वर्षांपासून यश फाउंडेशन च्या माध्यमातून प्रभागात व्यसनमुक्तीवर कार्य केले जात आहे.
· धूम्रपान, मद्यपान, नशेपासून मुक्ती मिळवण्यासाठी विविध जनजागृती, कार्यशाळा आणि कार्यक्रम राबवले जातात.
· नागरिकांना सल्ला, मार्गदर्शन आणि पुनर्वसन सुविधा उपलब्ध करून देऊन व्यसनमुक्त समाज निर्मितीचा प्रयत्न केला जात आहे.
· लोकांना धूम्रपान, मद्यपान, नशेपासून दूर राहण्याचे फायदे समजावले जातात.
· व्यसनमुक्ती कार्यक्रमांत कौटुंबिक सहभाग व समाजातील सहकार्य यावर भर दिला जात आहे .
भविष्यातील योजना
· स्थानिक प्रशासन आणि पी.एम.सी मार्फत अधिक जागरूकता मोहिमा, कार्यशाळा व पुनर्वसन केंद्रे स्थापन करणे.
· नागरिकांना स्वतःच्या आरोग्य आणि जीवनमानासाठी जबाबदारीची जाणीव करून देणे.
जेष्ठ नागरिक
आरोग्य आणि देखभाल
· विरंगुळा केंद्राची नियमित देखभाल केली जाते आणि जेष्ठ नागरिकांसाठी सुविधा उपलब्ध करून दिल्या जातात.
· विरंगुळा केंद्रासाठी आवश्यक साहित्य, सेवा आणि साधने पुरवली गेली आहेत.
· प्रभागातील जेष्ठ नागरिकांसाठी नियमित आरोग्य तपासण्या आणि औषधोपचार सुविधा उपलब्ध करून दिल्या जातात.
· गृहभेटी सेवा आणि आरोग्य सल्ला देऊन त्यांच्या सुरक्षिततेची काळजी घेतली जाते.
· PMC आणि स्थानिक प्रशासनाच्या सहकार्याने विशेष आरोग्य शिबिरे व तपासण्या आयोजित केल्या जातात.
· जेष्ठ नागरिकांना सांस्कृतिक, सामाजिक आणि शैक्षणिक कार्यक्रमांमध्ये सहभागाची संधी दिली जाते.
· जागरूकता मोहीम, कौशल्य प्रशिक्षण व व्यायाम सत्र आयोजित करून जीवनमान सुधारले जाते.
· समाजात त्यांचा मान-सन्मान आणि सक्रिय सहभाग सुनिश्चित केला जातो.
भविष्यातील योजना
· जेष्ठ नागरिकांसाठी स्वावलंबी, सुरक्षित आणि सशक्त वातावरण तयार करण्यासाठी नवीन उपक्रम राबविण्याचे नियोजन.
· वृद्ध नागरिकांचे आरोग्य, पोषण आणि समाजातील सहभाग वाढवण्यासाठी PMC मार्फत योजना सुरू करणे.
धार्मिक उपक्रम
· प्रभागातील सर्व धार्मिक स्थळांना वेळोवेळी आर्थिक व साहित्यिक मदत भक्तीभावनेतून पुरवली गेली आहे.
· प्रभागातील नागरिकांसाठी धार्मिक स्थळांची देखभाल आणि त्यांच्यावर नियमित सेवा राबविली गेली.
· विविध सांस्कृतिक व धार्मिक कार्यक्रम आयोजीत करून समाजात एकता आणि संस्कृतीची जाणीव निर्माण केली.
· धर्म, संस्कृती आणि सामाजिक शिक्षण यांचा समन्वय साधून नागरिकांना सशक्त करणारे उपक्रम राबवले.
· मोठ्या सणांमध्ये नागरिकांसाठी सुविधा, आचारसंहिता आणि मार्गदर्शन उपलब्ध करून दिले.
भविष्यातील योजना
· प्रभागातील धार्मिक स्थळे अधिक सुरक्षित, स्वच्छ आणि नागरिकाभिमुख बनविण्यावर भर.
· धार्मिक व सांस्कृतिक कार्यक्रमांतून सामाजिक बांधिलकी आणि शांतता सुनिश्चित करण्याचे प्रयत्न.
पर्यावरण विकास आणि संवर्धन
· प्रभागात गेल्या ८–१० वर्षांपासून सतत वृक्षारोपण राबवले जात आहे.
· प्रभागातील ४ उद्याने सुयोग्य स्थितीत राहतील याची काळजी घेतली जाते.
· स्थानिक पर्यावरण प्रेमींची मदत घेऊन ई-कॉमर्स झोन ते शाहू झोन मध्ये जवळपास २५० हून अधिक झाडे लावली गेली आणि आज सर्व झाडे सुंदरपणे वाढलेली दिसत आहेत.,
· वृक्षारोपण आणि उद्यान विकासामुळे पर्यावरण सुधारणा, स्वच्छ हवा आणि हरित परिसर निर्माण झाला.
· नागरिकांना सुरक्षित, स्वच्छ आणि नैसर्गिक वातावरण उपलब्ध करून देण्यात आले
· ओला कचरा व बायोगॅस निर्मिती यावर लक्ष केंद्रित करून पर्यावरणपूरक उपाययोजना राबविल्या.
· कचऱ्याचे योग्य वर्गीकरण आणि विघटन करून परिसर स्वच्छ आणि सुरक्षित ठेवला.
भविष्यातील योजना
· प्रभागात अधिक वृक्षारोपण, हरित क्षेत्रांचा विस्तार व पर्यावरणपूरक उपाययोजना राबविणे
· बायोगॅस वीज निर्मिती, स्वच्छता व उद्यान विकास यावर भर देणे.
पथारी व्यवसायिक समस्या
व्यवसायिक समस्या समजून घेणे
· प्रभागातील पथारी व्यवसायिकांच्या अडचणी समजून घेऊन मार्गदर्शन केले जाते.
· पथारी व्यवसाय सुरू करण्यासाठी आवश्यक जागा आणि संसाधने उपलब्ध करून देणे या उद्दिष्टावर भर दिला.
उद्योग आणि व्यवसाय सशक्तीकरण
· प्रभागातील नागरिकांना स्वयंरोजगार व लघुउद्योग सुरु करण्यासाठी सुविधा पुरवल्या.
· पथारी व्यवसाय सुरू करण्यासाठी योग्य जागा उपलब्ध करून देऊन आर्थिक सशक्तीकरण आणि रोजगार निर्मिती सुनिश्चित केली.
भविष्यातील योजना
· पथारी व्यवसायिकांसाठी सुरक्षित, सुव्यवस्थित आणि सक्षम केंद्र उभारण्याचा मानस आहे.
· व्यवसायिकांसाठी अधिक मार्गदर्शन आणि प्रशिक्षण उपलब्ध करून देणे.
· प्रभागातील स्थानीय उद्योग व स्वरोजगार संधी वाढवून नागरिकांचे जीवनमान सुधारण्याचे प्रयत्न.
आगामी काळातही माझा संकल्प आहे की समाजाच्या प्रत्येक घटकासाठी, प्रत्येक हक्कासाठी आणि प्रत्येक न्यायासाठी मी अविरत झटत राहीन.
या प्रवासात मला तुमचा विश्वास, साथ आणि आशीर्वाद हवा आहे.
डॉ.सिद्धार्थ धेंडे
“मी आपल्या कुटुंबाचा एक घटक म्हणून, आपल्या प्रत्येक आनंद–दुःखात, प्रत्येक प्रसंगात सदैव आपल्यासोबत उभा आहे. आपण जेव्हा गरज भासेल तेव्हा निःसंकोचपणे माझ्याशी संपर्क साधू शकता; कारण आपल्या परिवाराशी असलेली नाती हीच माझी खरी ताकद आणि प्रेरणा आहेत.”